Tavla Kuralları: Tavla Nasıl Oynanır, Kırma, Toplama ve Mars
Güncellendi: · 🔗 Arkadaşla online📱 Aynı cihazda 2 kişi🤖 Bilgisayara karşı🌍 Rastgele rakip
Tavla, iki oyuncunun 15'er pulla ve iki zarla oynadığı köklü bir strateji oyunudur. Amaç, bütün pullarını tahtanın etrafında dolaştırıp kendi evine getirmek ve rakipten önce toplamaktır. Zipi'deki tavla Türkiye'de oynanan klasik kurallarla (erkek tavla) oynanır; kırma, bar, toplama ve mars vardır, katlama küpü yoktur.
▶ Tavla hemen oynaÜcretsiz, indirmeden ve üyeliksiz.
Tahta, pullar ve başlangıç dizilişi
Tavla tahtasında 24 hane (üçgen) vardır; her oyuncunun 6 hanelik bir evi bulunur. Haneleri kendi gözünden 1'den 24'e kadar numaralandırırsan, ev 1-6 arasıdır ve pullar 24'ten 1'e doğru ilerler. Rakibin pulları ters yönde yürür.
Her oyuncunun 15 pulu şöyle dizilir:
| Hane (kendi gözünden) | Pul |
|---|---|
| 24 (rakibin evinin dibi) | 2 |
| 13 | 5 |
| 8 | 3 |
| 6 (kendi evin) | 5 |
Ortadaki çubuğa bar denir; kırılan pullar buraya konur.
Kim başlar? Zar atma
Oyuna başlamak için iki oyuncu birer zar atar; büyük atan başlar ve ardından iki zarı yeniden atarak ilk hamlesini yapar. Zarlar eşit gelirse yeniden atılır. Sonraki oyunlarda bir önceki oyunu kazanan başlar.
Zipi farkı: Uluslararası kurallarda başlangıçta atılan iki zar ilk hamle olarak oynanır. Zipi'de, Türkiye'de yaygın olduğu gibi, büyük atan zarları yeniden atar.
Zar isimleri: Masada zarlar Farsça kökenli adlarla söylenir: 1 yek, 2 dü, 3 se, 4 cihar, 5 penç, 6 şeş. Örneğin 6-5 şeş-beş, 1-1 hep-yek, 6-6 düşeş diye anılır. Bu isimleri bilmek kural için şart değildir ama tavla sohbetini takip etmeyi kolaylaştırır.
Hamle kuralları
- Her zar ayrı bir hamledir. 6-3 attıysan bir pulu 6, bir pulu 3 hane ilerletirsin ya da aynı pulu 9 hane yürütürsün (ara durak da boş olmalı).
- Çift zar (örneğin dubara 2-2 ya da düşeş 6-6) atarsan o sayıyı dört kez oynarsın.
- Pul; boş haneye, kendi pullarının olduğu haneye ya da rakibin tek pulunun bulunduğu haneye gidebilir.
- Rakibin iki ya da daha fazla pulu olan hane bir kapıdır; oraya gidemezsin.
- İki zarı da oynamak zorunludur. Yalnızca bir zar oynanabiliyorsa büyük olanı oynamalısın; büyük zar hiç oynanamıyorsa küçüğü oynarsın. Hiçbir hamle yoksa sıra rakibe geçer.
Zipi yasal hamleleri senin yerine hesaplar: pula dokununca gidebileceği haneler işaretlenir.
Kırma ve bar
Rakibin tek başına duran açık pulunun üstüne gelirsen o pulu kırarsın; kırılan pul bara gider. Barda pulu olan oyuncu, o pulu rakibin evine yeniden sokmadan başka hamle yapamaz. Giriş, zar sayısına karşılık gelen haneden yapılır: 4 attıysan rakibin evinde (kendi gözünden 21. hane) boş, kendi pulunun olduğu ya da tek rakip pulunun bulunduğu haneye girebilirsin. Girerken tek pula denk gelirsen onu da kırarsın. Zarların gösterdiği iki hane de kapıysa sıra boşa geçer.
Pulları toplamak
Bütün 15 pulun kendi evine (1-6. haneler) geldiğinde toplamaya başlayabilirsin:
- Zar, pulun bulunduğu hanenin sayısıysa o pulu tahtadan çıkarırsın: 5 atınca 5. hanedeki pul çıkar.
- Ev içinde zarla pul ilerletmek de serbesttir.
- Zar, en uzaktaki pulundan büyükse (örneğin 6 attın ama 6. ve 5. hanede pulun yok) en yüksek hanedeki pulu toplayabilirsin.
Toplama sırasında pulun kırılırsa, o pul bardan girip eve dönmeden toplamaya devam edemezsin.
Oyunun sonu, mars ve maç puanı
| Sonuç | Kazanılan sayı |
|---|---|
| Normal galibiyet: rakip en az bir pul toplamış | 1 |
| Mars: rakip hiç pul toplamamış | 2 |
Maç Zipi'de 3 ya da 5 sayıya oynanır (çevrimiçi maçlar 3 sayı). Hedef sayıya ilk ulaşan maçı kazanır.
Zipi farkı: Uluslararası tavlada katlama küpü ve rakibin pulu barda ya da senin evindeyken verilen üç sayılık galibiyet (backgammon) vardır. Zipi'de ikisi de yoktur; rakip hiç pul toplamadıysa mars her zaman 2 sayıdır.
Sık yapılan hatalar
- Gereksiz açık pul bırakmak: Rakibin 6 hane yakınındaki tek pulun her zar atışta ciddi kırılma riski taşır.
- Yalnızca hız için oynamak: Evinde kapı kurmadan koşmak, kırıldığında geri gelmeni zorlaştırır.
- Arka pulları unutmak: 24. hanedeki iki pul oyunun sonunda sıkışabilir; zamanında hareket ettir.
- Büyük zar kuralını atlamak: Tek zar oynanabiliyorsa büyüğünü oynamak zorundasın.
Yeni başlayanlar için tavla ipuçları
- Açılış zarlarını ezberle: 3-1 ile 8 ve 6'dan 5. haneyi, 4-2 ile 4. haneyi, 6-1 ile 7. haneyi kapatmak güçlü başlangıçlardır.
- Evinde kapı kur: Ne kadar çok kapın olursa rakibin kırılan pulu o kadar zor girer.
- Pip sayısını takip et: Önde isen yarışa geç, gerideysen rakibi kırmak için arka pullarını tut.
- Riskli pulu doğru yere bırak: Açık bırakman gerekiyorsa rakibin en az zarla vurabileceği haneyi seç.
- Toplarken güvenli oyna: Rakibin barda ya da arkada pulu varsa açık pul bırakmamaya öncelik ver.
- Marsı kolla: Rakip çok gerideyse hızlı toplamak 2 sayı getirebilir.
Zipi'de online tavla
Zipi'de tavla tarayıcıda açılır, üyelik gerekmez. Bilgisayara karşı Kolay seviye öğrenmek içindir; Zor seviye pip sayısını, açık pulları, kapıları ve kırma ihtimallerini hesaplar. Aynı cihazda bir arkadaşınla da oynayabilirsin. Çevrimiçi modda Arkadaşınla oyna beş harfli bir oda kodu ve davet linki üretir; Dünyadan rakip bul seni o an oynamak isteyen biriyle eşleştirir. Çevrimiçi maçlarda zarları odayı kuranın cihazı atar ve iki ekrana aynı anda gelir; her sıra için 60 saniye vardır.
Sık sorulan sorular
Tavlada mars nedir, kaç sayı?
Bütün pullarını topladığında rakibin hiç pul toplamamışsa mars yaparsın ve oyun 2 sayı sayılır. Normal galibiyet 1 sayıdır.
Tavlada iki zarı da oynamak zorunlu mu?
Evet. İki zar da oynanabiliyorsa ikisini oynamalısın. Yalnızca biri oynanabiliyorsa büyük olanı oynamak zorundasın.
Kırılan pul ne olur?
Kırılan pul bara gider. Sahibi o pulu rakibin evine yeniden sokmadan başka hiçbir pulunu oynayamaz.
Toplamaya ne zaman başlanır?
15 pulun tamamı kendi evine, yani son 6 haneye geldiğinde toplamaya başlayabilirsin.
Çift zar atınca kaç hamle yapılır?
Çift zarda o sayıyı dört kez oynarsın. Örneğin dört-dört atınca dört kez 4 hane ilerlersin.
Tavlada kim başlar?
İki oyuncu birer zar atar, büyük atan başlar ve zarları yeniden atar. Sonraki oyunlarda bir önceki oyunu kazanan başlar.
Zipi'deki tavlada katlama küpü var mı?
Hayır. Zipi'de Türkiye'de oynanan klasik tavla kuralları kullanılır; katlama küpü yoktur ve maç 3 ya da 5 sayıya oynanır.







